O arroz

 

Todas as culturas teñen os seus propios cultivos adaptados ao seus clima e os seus costumes culinarios.  No caso de Xapón, este alimento estrela é o arroz. O seu clima cálido e húmido permitía dende hai tres mil anos o cultivo deste cereal.

O arroz é un nutrinte, relativamente doado de cultivar, pero sobre  todo, delicioso. Nós comemos todos os días arroz, en xaponés dise o almorzar “comer arroz de pola mañá”, aínda que se coma pan.

Para os xaponeses este gran non é só alimento principal, senón é algo espiritual.

Na corte antiga ofrecíase a Deus a primeira espiga de arroz cando se celebraba a ritual oficial de entronización, xa que se consideraba o poder espiritual do arroz é quen de afastar todos os malos espíritos. Na miña casa puxéronlles auga e arroz todas as manás no pequeno altar de madeira instalada no recanto da cosina para o deus do lume. Tamén levaba arroz recen saído da ola, colocado nunha prato pequeno de cerámica, ao altar dos antepasados. Eran un costume tan natural que daquela non se cuestionaba por que nin para que.

Segundo a miña avoa, nun gran de arroz viven 7 deuses, que o deus de auga, de terra, de vento, de sol, de becho, de nube, de esforzo que prestaron para o cultivo. Ela escrutaba a mesa cada comida  e ao descubrir uns grans de arroz pegados nos noso cunco, espetábanos:

-Oh, vaite castigar, vaite magoar os ollos!

A miña irmá e mais a min pareceunos demasiado duro perder a vista como castigo de desprezar uns gran de arroz, pero a súa ameaza funcionaba para educarnos.

Eran os anos 60, o período de alto crecemento de Xapón, no xornal falaban decotío dos Xogos Olímpicos de Tokyo, e da Expo de Osaka, marabillaban da apertura de redes de transporte de alta velocidade entre grandes cidades. Á casa empezaron chegar electrodomésticos, como televisores, lavadoras e frigoríficos, que eran o símbolo de modernidade.

O mundo comezou a xirar máis rápido, pero afortunadamente onde eu vivía aínda non  o engulía.  De modo que tiven a sorte de xogar nos arrozais onde croaba as ras en primavera e voaban as libélulas no verán. No outono cando os espigas abalaban co forte vento, deixando sucos nos arrozais de cor dourado, pensaba que estaba na terra pero como se estivese no mar.

Dende aquilo, pasou moito tempo, pero a mesma sensación tiven cando pasaba por Agolada, onde vin unha plantación de trigo dende a ventá do coche do meu amigo galego.